Гузариш ба мундариҷа
Мавзӯи 1 аз 6

Насб

То ҳол коди дарсҳо рост дар браузер иҷро мешуд. Вале бисёр китобхонаҳо ин тавр кор намекунанд: ба django компютери шумо лозим аст — равзанаҳои ҳақиқӣ, клавиатура, садо ё дастрасӣ ба интернет. Бинобар ин ин курс дигар хел кор мекунад — код дар компютери шумо иҷро мешавад, сайт бошад вазифаҳоро нишон медиҳад ва натиҷаро месанҷад.

Масъалаҳо дар ин ҷо мисли CodinGame сохта шудаанд: ба шумо барномаи тайёри коркунанда медиҳанд, ки дар он чизе вайрон аст. Танҳо қисми равшаншударо иваз кардан мумкин — бояд фаҳмид, ки коди атрофи он чӣ тавр сохта шудааст, ва онро ислоҳ кард.

Танзим як бор анҷом дода мешавад ва тақрибан 15 дақиқа вақт мегирад.

Роҳи зуд — коннектори CodeWithMe. Ин барномаи кодаш кушода аст: онро барои системаи худ боргирӣ кунед, иҷро кунед ва ҷузвдонро барои машғулиятҳо интихоб кунед. Коннектор ҳангоми иҷрои аввали масъала худаш Python ва django-ро ба ин ҷузвдон насб мекунад, ҳалҳои шумо бошанд дар он ҷо ҳамчун файл меистанд — онҳоро дар VS Code кушодан мумкин аст, ва тағйирот фавран дар сайт пайдо мешаванд. Барои баъдтар нест кардани ҳама чиз ин ҷузвдонро нест кардан кифоя аст. Бо коннектор қадамҳои 1, 3 ва 4-и поён лозим нестанд: онро иҷро кунед ва дар саҳифаи масъала рамзи 6-рақамаро аз равзанаи он ворид кунед.

Дар поён — роҳи дастӣ: Python-и худ ва пули оддӣ.

1. Python-ро насб кунед

Windows

  1. python.org/downloads-ро кушоед ва версияи охирини Python 3-ро боргирӣ кунед.
  2. Насбкунандаро иҷро кунед. Ҳатман аломати «Add python.exe to PATH»-ро дар поёни равзанаи аввал гузоред, баъд «Install Now»-ро пахш кунед.
  3. «Командная строка» ё PowerShell-ро кушоед (Пуск → cmd ворид кунед) ва санҷед:
py --version

Бояд чизе мисли Python 3.12.4 пайдо шавад. Дар Windows фармони py аз python боэътимодтар аст: он ҳамеша Python-и насбшударо меёбад.

macOS

  1. Насбкунандаро аз python.org/downloads боргирӣ ва насб кунед.
  2. «Терминал»-ро кушоед ва санҷед: python3 --version.

Дар macOS фармон python3 ном дорад (на python). Дар мисолҳои поён онро гузоред.

Linux

Python одатан аллакай насб шудааст. python3 --version-ро санҷед. Агар насб лозим бошад: sudo apt install python3 python3-pip (Ubuntu, Debian) ё монанди он барои дистрибутиви шумо.

2. Муҳаррири кодро интихоб кунед

Кодро дар ҳар муҳаррири матн навиштан мумкин аст, вале дар IDE қулайтар аст — муҳаррир бо равшанкунӣ, маслиҳатҳо ва тугмаи иҷро.

Муҳаррир Ба кӣ мувофиқ аст
VS Code Тавсия медиҳем: ройгон, тез, барои ҳар забон мувофиқ
PyCharm Community IDE-и пурқувват танҳо барои Python, вазнинтар, вале ҳама чиз «аз қуттӣ»
Thonny Аз ҳама содда, барои навомӯзон сохта шудааст, Python аллакай дар дохил

Танзими VS Code

  1. Аз code.visualstudio.com боргирӣ ва насб кунед.
  2. Дар чап «Расширения» (нишонаи чор квадратча)-ро кушоед, Python-ро аз Microsoft ёбед ва насб кунед.
  3. «Файл → Открыть папку» — ҷузвдонро барои дарсҳо созед, масалан codewithme.
  4. Файли hello.py-ро бо матни print("Салом!") созед.
  5. ▶-ро дар кунҷи болоии рост пахш кунед. Дар поён терминал кушода мешавад, ва дар он Салом! пайдо мешавад.

Агар VS Code пурсад, ки кадом Python-ро истифода барад (Select Interpreter), версияи насбшудаи Python 3-ро интихоб кунед.

3. django-ро насб кунед

Китобхонаҳоро барномаи pip насб мекунад. Дар терминал (аз ҷумла дар дохили VS Code: «Терминал → Создать терминал») иҷро кунед:

py -m pip install django

Дар macOS ва Linux: python3 -m pip install django.

Санҷед, ки ҳама чиз насб шуд: py -c "import django; print('ok')".

Мушкилоти маъмул:

  • «py / python фармони дохилӣ ё берунӣ нест» — ҳангоми насб аломати PATH гузошта нашуда буд. Насбкунандаро боз иҷро кунед, «Modify»-ро интихоб кунед ва «Add Python to environment variables»-ро фаъол кунед.
  • «pip ёфт нашуд» — шакли py -m pip …-ро истифода баред, на танҳо pip ….
  • Хатои ҳуқуқи дастрасӣ — --user илова кунед: py -m pip install --user django.
  • Китобхона «насб шудааст», вале import намешавад — шумо якчанд версияи Python доред. Бо фармони py -m pip насб кунед, ва бо ҳамон py иҷро кунед.

4. Пули CodeWithMe-ро оғоз кунед

Пул — барномаи хурди Python аст, ки сайтро бо компютери шумо мепайвандад: сайт ба он коди вазифаро мефиристад, он онро бо Python-и шумо иҷро мекунад ва натиҷаро бармегардонад.

  1. Файли cwm_bridge.py (19.6 КБ)-ро ба ҷузвдони дарсҳо боргирӣ кунед. Ин файли матнии оддии Python аст — онро кушодан ва хондан мумкин аст. Ҷамъи санҷишии SHA-256: c204827d526040c559c5e0ffaa01ed911b03742c6529070af03dda72ae4a288a.
  2. Дар терминал ба ин ҷузвдон гузаред ва иҷро кунед:
py cwm_bridge.py
  1. Пул рамзи 6-рақама менависад. Ҳар масъалаи курсро кушоед ва онро дар майдони «Рамз аз равзанаи пул» ворид кунед.
  2. Браузер метавонад пурсад, ки ба сайт дастрасӣ ба дастгоҳҳои шабакаи маҳаллӣ иҷозат диҳад ё не — «Иҷозат додан»-ро пахш кунед: ҳамин тавр сайт ба пул дар ҳамон компютери шумо мерасад.

То даме ки равзанаи пул кушода аст, масъалаҳоро иҷро кардан ва фиристодан мумкин аст. Машғулиятро тамом кардед — равзанаро пӯшед ё Ctrl+C-ро пахш кунед. Пас аз аз нав оғоз кардан пул рамзи нав нишон медиҳад.

Ин чӣ қадар бехатар аст

  • Пул дархостҳоро танҳо аз саҳифаҳои codewithme.app ва танҳо аз компютери шумо қабул мекунад — сайтҳои дигар ва дастгоҳҳои дигари шабака ба он пайваст шуда наметавонанд.
  • Бе рамз аз равзанаи пул ҳеҷ чизро иҷро кардан мумкин нест. Пас аз 5 рамзи нодуруст пул қабули кӯшишҳоро қатъ мекунад.
  • Сайт метавонад танҳо барномаи вазифа ва маълумоти вурудро фиристад. Ҳар иҷро дар равзанаи пул намоён аст.
  • Пул «қуттии рег» (песочница) нест: барнома бо ҳуқуқҳои шумо кор мекунад — ҳамон тавре ки агар шумо онро худатон иҷро мекардед. Бинобар ин пулро танҳо ҳангоми машғулият фаъол нигоҳ доред.

Браузерҳои тавсияшуда — Chrome, Edge, Яндекс Браузер ё Firefox.

5. Тугмаҳо дар масъалаҳо

  • Дар компютери худ иҷро кардан — барномаро дар компютери шумо иҷро мекунад; дар курсҳо дар бораи бозиҳо равзанаи бозӣ кушода мешавад. Бо тугмаи «Қатъ кардан» боздоштан мумкин аст.
  • Фиристодан — санҷиш бо тестҳо: барнома якчанд бор бе равзана иҷро мешавад, ва сайт натиҷаҳоро бо натиҷаҳои дуруст муқоиса мекунад.
  • Боргирии файл — тамоми барнома ҳамчун файл: онро дар VS Code кушодан, таҷриба кардан ва фаҳмидан мумкин аст.

Барои боварӣ ҳосил кардан, ки ҳама чиз кор мекунад, масъалаи санҷишии ин мавзӯъро ҳал кунед.